 |
|
sunmi
member
REF: 47147
01/23/2005
|
>>
xem chủ đề
năm cũ ngủ vi trong tiếng nhạc
một khắc tri qua
năm mới đ gần kề
a em nhỏ gọi xun đến
bn thềm, hoa mai cng vng ngy
|
|
sunmi
member
REF: 47146
01/23/2005
|
>>
xem chủ đề
Mm ngũ quả ngy Tết
Mm ngũ quả vừa để cng tổ tin, vừa để chưng cho đẹp. Thế nhưng n lại chứa đựng cả đời sống tm linh của người dn Việt. Mm ngũ quả thể hiện ước mong một cuộc sống sung tc, ấm no, một đời sống tinh thần mỹ mn. Người Nam bộ thường dng cc loại tri cy: mng cầu, dừa, đu đủ, xoi như một cch cầu chc cho năm mới được cầu vừa đủ xi. Cũng c gia đnh lại chưng qut, dưa hấu, to, chuối, thường l đủ 5 loại. Ở pha Bắc lại hay chưng chuối, phật thủ, cam, qut, to. Nhưng by giờ phật thủ trở nn hiếm v vậy chưng tri g cũng được miễn l đủ 5 loại tri cy. V sao phải thế?
Trong triết học phương Đng, 5 tượng trưng cho ngũ hnh: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ, cũng l tượng trưng cho trời đất. Ở gc độ mỹ thuật, mm ngũ quả thể hiện sự tinh tế trong con mắt thẩm mỹ của ng cha ta. Với những người kho tay, mm ngũ quả được thể hiện hnh long ln quy phụng rất cng phu. Người ta c thể dng tri thơm lm thn mnh chim phượng, chuối lm vy, cnh rồng, ớt lm visắp xếp c bố cục, bi bản, lc ấy mm ngũ quả trở thnh một tc phẩm nghệ thuật độc đo.
Ngy Tết ngắm nhn mm ngũ quả như thấy cả vạn vật, đất trời thu hẹp lại, những gam mu nng, lạnh lm dậy nn sức sống dồi do, trn đầy sinh kh của ma xun.
Sắc xun
Thường người ta chọn mua tri cy chưng Tết vo buổi chợ cuối năm để chọn được những tri cy tươi, gi, sắp sửa chn tới. C như thế th khi rửa sạch, để ro nước v chưng trong dĩa, đến mng 3, mng 4 Tết, mm ngũ quả vẫn cn tươi v chn tới, dậy nn những sắc mu rực rỡ, sống động như ma xun. Trnh chọn mua những quả đu đủ mu vng nhưng non, quả thơm xanh mướt hay nải chuối hi vội. Chỉ chưng được hai ngy l những tri cy ấy sẽ ho, xỉn mu, trng vừa xấu lại khng chuyển tải được những nguyện tm linh của gia chủ.
|
|
sunmi
member
REF: 47145
01/23/2005
|
>>
xem chủ đề
Tết To Qun (Vua Bếp)
23 THNG CHẠP M LỊCH
Khng kh Tết nhộn nhịp bắt đầu kể từ ngy "tiễn To Qun về chầu trời vo ngy 23 thng Chạp (tức ngy 23 thng 12 m Lịch).
Theo tục cổ truyền của người Việt th To Qun gồm hai ng v một b, tượng trưng l 3 cỗ "đầu rau" hay "chiếc kiềng 3 chn" ở nơi nh bếp ngy xưa. Vo ngy ni trn, To Qun sẽ ln thin đnh để bo co mọi việc lớn nhỏ trong nh của gia chủ với Thượng Đế (ng Trời) To Qun cũng cn gọi l To Cng l vị thần bảo vệ nơi gia đnh mnh cư ngụ v thường được thờ ở nơi nh bếp, cho nn cn được gọi l Vua Bếp nữa. To Qun quanh năm ở trong bếp, biết hết mọi chuyện trong nh, cho nn để Vua Bếp "ph trợ" cho mnh được nhiều điều may mắn trong năm mới, người ta thường lm lễ tiễn đưa ng To về chầu Trời rất l trọng thể. Lễ vật cng To Cng gồm c mũ ng Cng ba cỗ (ba chiếc: hai mũ đn ng v một mũ đn b). Mũ dnh cho cc To ng th c hai cnh chuồn, mũ To b th khng c cnh chuồn. Những mũ ny được trang sức với cc gương nhỏ hnh trn lng lnh v những giy kim tuyết mu sắc sặc sỡ. Để giản tiện, cũng c khi người ta chỉ cng tượng trưng một cỗ mũ ng Cng (c hai cnh chuồn) lại km theo một chiếc o v một đi hia bằng giấỵ Mu sắc của mũ, o hay hia ng Cng thay đổi hng năm theo ngũ hnh. Th dụ:
+ Năm hnh kim th dng mu vng
+ Năm hnh mộc th dng mu trắng
+ Năm hnh thủy th dng mu xanh
+ Năm hnh hỏa th dng mu đỏ
+ Năm hnh thổ th dng mu đen
Những đồ "vng m" ny (mũ, o, hia, v một số vng thoi bằng giấy) sẽ được đốt đi sau lễ cng ng To vo ngy 23 thng Chạp cng với bi vị cũ. Sau đ người ta lập bi vị mới cho To Cng.
Theo tục xưa, ring đối với những nh c trẻ con, người ta cn cng To Qun một con g luộc nữa. G luộc ny phải thuộc loại g cồ mới tập gy (g mới lớn) để ngụ nhờ To Qun xin với Ngọc Hong Thượng Đế cho đứa trẻ sau ny lớn ln c nhiều nghị lực v sinh kh hin ngang như con g cồ vậy!
"ng đầu rau": bếp đất nung.
Ngoi ra, để cc ng v cc b To c phương tiện về chầu trời, ở miền Bắc nước ta người ta cn cng một con c chp hy cn sống thả trong chậu nước, ngụ "c ha long" nghĩa l c sẽ biến thnh Rồng đưa ng to về trời. Con c chp ny sẽ được "phng sinh" (thả ra ao hồ hay ra sng sau khi cng).
Ở miền Trung th người ta cng một con ngựa bằng giấy với yn, cương đầy đủ. Cn ở miền Nam th giản dị hơn, chỉ cng mũ, o v đi hia bằng giấy l đủ.
Ty theo từng gia cảnh, ngoi cc lễ vật chnh kể trn, người ta hoặc lm lễ mặn (với xi g, chn gi luộc, cc mn nấu nấm, măng...v...v) hay lễ chay (với trầu cau, hoa, quả, giấy vng, giấy bạc..v...v..) để tiễn To Cng.
Sự tch To Qun bắt nguồn từ Trung Hoa, truyện đ được "Việt Nam ha" với nhiều tnh tiết khc nhau. Tuy nhin, cc cu chuyện vẫn ni ln "tnh nghĩa yu thương" giữa một người vợ v hai người chồng cũ v mới. Chnh v những mối n tnh đ m ba người đều nhảy vo lửa quyn sinh Thượng đế thng cảm mối tnh su nghĩa đậm ny đ cho lm Vua Bếp ở cc gia đnh... Bi vị thờ Vua Bếp thường được ghi vắn tắt l "Định Phc To Qun" nghĩa l thần định mọi sự hạnh phc.
|
|
sunmi
member
REF: 47143
01/23/2005
|
>>
xem chủ đề
Sự Tch To qun
Ngy xưa c hai vợ chồng nọ rất ngho, người chồng phải đi lm ăn xa để kiếm sống v hẹn cứ một năm về thăm vợ một lần. t lu sau, giặc gi nổi ln khắp nơi, người vợ phải dời nh đi nơi khc v từ đ cũng lạc mất tăm dạng người chồng.
Một thời gian sau, người vợ c chồng khc. Hai vợ chồng lm ăn kh giả. Một hm, c một ngừời đn ng ngho khổ, ăn mặc rch rưới đến xin ăn. Người vợ động lng từ bi, đem tiền gạo ra cho. Nhận ra người hnh khất chnh l người chồng trước, người vợ cho chồng ăn uống no đủ v hai vợ chồng khc lc kể lể niềm thương nỗi nhớ. Vừa lc đ, người chồng sau đi săn về. Sợ chồng sau biết chuyện, người vợ bn giấu người chồng trước vo đống rơm v dng rơm phủ ln trn. Khng ngờ, người chồng sau lại dng đống rơm đ m vui vẻ nướng con mồi vừa săn được.
Người chồng trước thấy rơm chy nhưng sợ chui ra th sẽ lm người vợ xấu hổ, kh ăn kh ni với người chồng sau nn nằm im chịu chết. Người vợ qu đỗi thương tm, nhảy vo đống lửa chết theo chồng. Người chồng sau thấy vậy, qu thương vợ cũng nhảy vo đống lửa để cng chết với nhau.
|
|
sunmi
member
REF: 47142
01/23/2005
|
>>
xem chủ đề
Tri Dưa Hấu
Ngy xưa, Vua Hng Vương thứ 18 c nui một đứa trẻ thng minh khi ng, đặt tn l Mai Yển, hiệu l An Tim.
Lớn ln, vua cưới vợ cho An Tim, v tin dng ở triều đnh. Cậy nhờ ơn Vua cha, nhưng An Tim lại kiu căng cho rằng tự sức mnh ti giỏi mới gy dựng được sự nghiệp, chứ chẳng nhờ aị Lời ni ny đến tai vuạ Vua cho l An Tim l kẻ kiu bạc v ơn, bn đầy An Tim cng vợ con ra một hn đảo xa, ở ngoi biển Nga Sơn (Thanh Ho, Bắc Việt).
Người vợ l nng Ba lo sợ sẽ phải chết ở ngoi c lao c quạnh. Nhưng An Tim th bnh thản ni: "Trời đ sinh ra ta, sống chết l ở Trời v ở ta, việc g phải lo".
Hai vợ chồng An Tim cng đứa con đ sống hiu quạnh ở một bi ct, trn hoang đảọ Họ ra sức khai khẩn, trồng trọt để kiếm sống. Một ngy kia, vo ma hạ, c một con chim lạ từ phương ty bay đến đậu trn một g ct. Chim nhả mấy hạt g xuống đất. Được t lu, th hạt nẩy mầm, mọc dy l cy lan rộng.
Cy nở hoa, kết thnh tri tọ Rất nhiều tri vỏ xanh, ruột đỏ. An Tim bảo vợ: "Giống cy ny tự nhin khng trồng m c. Tức l vật của Trời nui ta đ". Rồi An Tim hi nếm thử, thấy vỏ xanh, ruột đỏ, hột đen, mi vị thơm v ngon ngọt, mt dịụ An Tim bn lấy hột gieo trồng khắp nơi, sau đ mọc lan ra rất nhiềụ
Một ngy kia, c một chiếc tầu bị bo dạt vo c laọ Mọi người ln bi ct, thấy c nhiều quả lạ, ngon. Họ đua nhau đổi thực phẩm cho gia đnh An Tim. Rồi từ đ, tiếng đồn đi l c một giống dưa rất ngon ở trn đảọ Cc tầu bun tấp nập gh đến đổi chc đủ thứ vật dụng v thực phẩm cho gia đnh An Tim. Nhờ đ m gia đnh b nhỏ của An Tim trở nn đầy đủ, cuộc sống phong lưụ
V chim đ mang hột dưa đến từ phương Ty, nn An Tim đặt tn cho thứ tri cy ny l Ty Quạ Người Tầu ăn thấy ngon, khen l "hẩu", nn về sau người ta gọi trại đi l Dưa Hấụ
t lu sau, Vua sai người ra c lao ngoi biển Nga Sơn d xt xem gia đnh An Tim ra lm sao, sống hay chết. Sứ thần về kể lại cảnh sống sung tc v nhn nh của vợ chồng An Tim, nh vua ngẫm nghĩ thấy thầm phục đứa con nui, bn cho triệu An Tim về phục lại chức vị cũ trong triều đnh.
An Tim đem về dng cho Vua giống dưa hấu m mnh may mắn c được. Rồi phn pht hột dưa cho dn chng trồng ở những chỗ đất ct, lm giầu thm cho xứ Việt một thứ tri cy danh tiếng. Hn đảo m An Tim ở, được gọi l Chu An Tim.
|
|
|
|
K hiệu:
:
trang c nhn :chủ
để đ đăng
:
gởi thư
:
thay đổi bi
: kiến |
|
|
|
|
|
